Cari açığın artışında hızlanma Aralık’ta da devam etti

Gedik Yatırım’ın raporunda cari denge Aralık’ta beklentilerin oldukça üzerinde 7,3 milyar dolar açık verirken, 12- aylık birikimli cari açığın 22,7 milyar dolardan 25,0 milyar dolara yükseldiği belirtildi. Raporda şunlar ifade edildi:

“Aralık ayında cari denge 7,3 milyar dolar açık verdi. Bu rakam, 5,3 milyar dolarlık medyan beklenti ve bizim 5,5 milyar dolarlık tahminimizin belirgin şekilde üzerinde gerçekleşti. Kasım’da da cari açık 3,0 milyar dolarlık medyan beklentinin çok üzerinde 4,0 milyar dolar olarak açıklanmıştı. Bu rakamın bu ayla birlikte 3,74 milyar dolara revize edildiğini görüyoruz. Geçen yılın aynı ayında cari denge 4,7 milyar dolar açık vermişti. Bu sonuçla birlikte, 12 aylık birikimli cari açık 22,7 milyar dolardan 25,0 milyar dolara yükselirken, yılı GSYH oran olarak yüzde 1,6 gibi ılımlı bir seviyede tamamladı (2024: yüzde 0,8).

Sapma hizmet ve birincil gelir dengesi kalemlerinden kaynaklanmış görünüyor. Hizmetler kaleminden net girişler 2,65 milyar dolar seviyesinde gerçekleşerek 3,2 milyar dolar beklentimizin altında kaldı, ki farklılık turizm dışında kalan hizmetlerden kaynaklanıyor. Birincil gelir dengesindeki (yurtdışı yatırımlardan elde edilen kâr, faiz ve temettülerin net akımı) sapma daha büyük; bu kalemden çıkış 1,4 milyar dolarlık beklentiye karşılık 2,4 milyar dolar olarak gerçekleşmiş. Burada en fazla sapmayı yaratabilecek kalem olarak da reel sektör kaynaklı 1,23 milyar dolarlık faiz ödemesi öne çıkmakta (Aralık 2024: 0,65 milyar dolar, Ocak-Kasım ortalama: 0,54 milyar dolar).

Rezervlerdeki gerileme Aralık’ta devam etti. Sermaye hesabının 2,1 milyar dolar fazla vermesi ve net-hata noksan kaleminin bu kez 1,0 milyar dolarlık pozitif katkı vermesiyle, rezervlerdeki düşüş 4,1 milyar dolarda kaldı. 2025 genelinde kayıt-dışı sermaye hareketleri ve istatistiki hataları gösteren net-hata-noksan kaleminden çıkış 16,6 milyar dolara ulaşırken, rezervlerde 22,0 milyar dolarlık bir gerileme var.

Aralık’ta ve yıl genelinde başlıca sermaye hareketleri şöylece özetlenebilir: Portföy yatırımları: Hazine’nin net 140 milyon dolar Eurobond geri ödemesine karşılık, hisse senetlerine 839 milyon dolar, DİBS’lere 501 milyon dolar ve özel sektör Eurobondlarına 558 milyon dolar girişlerle, portföy yatırımları brütte 1,8 milyar dolar fazla verdi.

Buna karşılık, yurtdışında yapılan portföy yatırımlarının 1,7 milyar dolara ulaşması, bu kalemden net katkıyı 0,1 milyar dolarda kalmasına yol açtı. Yurtdışında yapılan portföy yatırımlarında 2024’ün başlarından bu yana ciddi bir hızlanma görülüyor. 2025 yılında portföy kanalından 12,3 milyar dolarlık bir sermaye girişi sağlandıysa da, yurtdışına yapılan yatırımların 14,0 milyar dolara ulaşması nedeniyle nette 1,7 milyar dolarlık bir çıkış görülüyor.

Doğrudan yatırımlar: Doğrudan yatırımlarda brüt 642 milyon dolarlık girişe karşın, yurtdışına yapılan yatırımların 1,1 milyar dolara ulaşmasıyla nette 465 milyon dolarlık çıkış var. Yıl toplamında bu kanaldan 13,1 milyar dolarlık brüt girişe karşılık, yurtdışı yatırımların 9,8 milyar dolara ulaşmasıyla net giriş 3,3 milyar dolar ile sınırlı kadı.

Özel sektörün kredi borçlanması: Cari açık finansmanında başrolü üstlenmeye devam ediyor. Aralık ayında bu kanaldan bankalar 1,3 milyar dolar, şirketler kesimi ise 4,3 milyar dolar finansman sağlamış görünüyor. 2025 yılı toplamında da bankalar 22 milyar dolar, şirketler 21 milyar dolar olmak üzere toplamda 43 milyar dolarlık kredi borçlanması (kısa vadeli borçlanma hariç) gerçekleşmiş görünüyor.

Efektif ve Mevduatlar: Yurtdışı yerleşiklerin mevduatları ve bankaların yurtdışı şubelerine transferleri yoluyla Aralık’ta 5,4 milyar dolarlık sermaye çıkışı var.

2026 sonu cari açık tahminimizi 32 milyar dolardan 35 milyar dolara revize ediyoruz. Cari açıktaki yükselişin son dönemde bir miktar ivmelendiği görülüyor. Bu artışta ithalattaki ivmelenmeyle dış ticaret açığındaki bozulma başlıca etkili faktör olsa da, son iki ayda ticaret dışı kalemlerde bu bozulmaya fazlaca katkı verdi. Ticaret Bakanlığı’nın açıkladığı öncü dış ticaret verisi Ocak’ta 7,5 milyar dolarlık bir açığa işaret etti (Ocak 2025: 7,5 milyar dolar). Buna göre, cari açıktaki artış Ocak’ta bir miktar yavaşlayabilir.

Bununla beraber, mevcut trendler ve baz etkileri cari açıktaki genişlemenin sene sonuna kadar sürebileceğine işaret ediyor. Enerji, altın ve diğer emtia fiyatları ile küresel büyüme görünümü dış ticaret ve cari açık tahminleri üzerinde önemli belirsizlikler yaratsa da, 2026 sonu için yaptığımız 32 milyar dolarlık tahminimiz üzerinde riskler daha fazla yukarı yönlü görünüyor. Bu nedenle, son iki aydaki sapmaları da dikkate alarak, tahminimizi 35 milyar dolar seviyesine (GSYH’nin yüzde 2,3’ü) revize ediyoruz.”